อัปเดตล่าสุด: 19 ตุลาคม 2569 | โดยทีมที่ปรึกษา Gnosis Advisory
เปิดเผยข้อมูล: Gnosis Co., Ltd. เป็นตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการของ USEA Global (สิงคโปร์) ในประเทศไทย บริการนี้จึงถูกกล่าวถึงเป็นหนึ่งในทางเลือก
สรุปสั้น: การเปิดเพลงให้ลูกค้าฟังในร้านกาแฟ ร้านอาหาร หรือโรงแรม ถือเป็น “การเผยแพร่ต่อสาธารณชน” ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 จึงต้องใช้เพลงที่ได้รับอนุญาตใช้เชิงพาณิชย์ บัญชีสตรีมมิงส่วนตัว เช่น Spotify Personal หรือ YouTube ใช้เปิดในร้านไม่ได้ ทางเลือกที่ถูกต้องมี 3 ทาง คือ ขออนุญาตจากองค์กรจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์โดยตรง ใช้บริการเพลงสำหรับธุรกิจที่เคลียร์สิทธิ์ไว้แล้ว หรือใช้เพลงที่ร้านถือสิทธิ์เอง สำหรับแบรนด์ที่มีหลายสาขาหรือแฟรนไชส์ ควรกำหนดนโยบายเพลงไว้ในคู่มือปฏิบัติงานตั้งแต่ต้น
เพลงที่เปิดในร้านมีผลต่อบรรยากาศและประสบการณ์ของลูกค้าโดยตรง ช่วยให้ลูกค้าอยู่นานขึ้นและจดจำแบรนด์ได้ดีขึ้น (อ่านเพิ่ม: พลังเสียงและกลิ่น: สูตรลับกระตุ้นยอดขายและความจงรักภักดี) แต่เจ้าของร้านหลายคนยังไม่เคยตรวจว่า เพลงที่เปิดอยู่ทุกวันนี้มีสิทธิ์ใช้งานถูกต้องหรือยัง บทความนี้สรุปเรื่องที่ต้องรู้ ความเสี่ยง และวิธีเลือกทางที่เหมาะกับธุรกิจของคุณ
เปิดเพลงในร้าน เกี่ยวกับลิขสิทธิ์อย่างไร
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 (และฉบับแก้ไข) มาตรา 4 นิยาม “เผยแพร่ต่อสาธารณชน” ว่าครอบคลุมการทำให้ปรากฏต่อสาธารณชนด้วยการเล่นหรือทำให้ปรากฏด้วยเสียง การเปิดเพลงให้ลูกค้าในร้านฟังจึงเข้าข่ายนี้ และต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์
สิ่งที่หลายร้านไม่รู้คือ เพลงหนึ่งเพลงมีลิขสิทธิ์ซ้อนกันสองชั้น
- งานดนตรีกรรม คือทำนองและเนื้อร้อง เป็นสิทธิ์ของผู้แต่งหรือผู้ถือสิทธิ์เพลง
- สิ่งบันทึกเสียง คือตัวไฟล์หรือแผ่นที่บันทึกการบรรเลง เป็นสิทธิ์ของค่ายเพลงหรือผู้ผลิต
แต่ละชั้นอาจดูแลโดยองค์กรจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์คนละราย เช่น MCT (Music Copyright Thailand) และ Phonorights การได้รับอนุญาตจากองค์กรเดียวจึงอาจยังไม่ครอบคลุมทุกเพลงที่ร้านเปิด
ใช้ Spotify หรือ YouTube เปิดในร้านได้ไหม
ไม่ควร เงื่อนไขการใช้งานของ Spotify ระบุว่าบัญชี Personal (รวมถึง Premium) ใช้ได้เพื่อการส่วนตัวและไม่ใช่เชิงพาณิชย์เท่านั้น การเปิดในร้านจึงผิดเงื่อนไขของแพลตฟอร์มเอง นอกเหนือจากประเด็นลิขสิทธิ์เพลง และอาจทำให้บัญชีถูกระงับได้ หลักเดียวกันนี้ใช้กับ YouTube และวิทยุออนไลน์ส่วนใหญ่ที่ให้บริการสำหรับผู้ฟังส่วนตัว
ถ้าเปิดเพลงโดยไม่มีสิทธิ์ เสี่ยงอะไรบ้าง
มีคำพิพากษาศาลฎีกาบางคดีวางแนวว่า การเปิดเพลงเพื่อสร้างบรรยากาศโดยไม่ได้เก็บค่าเพลงจากลูกค้าโดยตรง อาจไม่เข้าข่ายความผิดทางอาญา แต่ไม่ได้แปลว่าไม่มีความเสี่ยง ในทางปฏิบัติร้านค้ายังเจอปัญหา 4 ด้าน
- ถูกเรียกเก็บเงินหรือเจรจาค่าเสียหาย องค์กรจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์ส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจและเสนอให้ชำระก่อนขึ้นศาล ซึ่งเสียทั้งเวลาและเงิน
- ความรับผิดทางแพ่ง แม้คดีอาญาจะไม่เข้าข่าย เจ้าของสิทธิ์ยังอาจเรียกค่าเสียหายทางแพ่งได้
- บัญชีสตรีมมิงถูกระงับ หากแพลตฟอร์มตรวจพบการใช้งานผิดเงื่อนไข
- ภาพลักษณ์แบรนด์ การถูกตรวจต่อหน้าลูกค้า หรือถูกพูดถึงในแง่ละเมิดลิขสิทธิ์ กระทบความน่าเชื่อถือ โดยเฉพาะแบรนด์ที่กำลังขายแฟรนไชส์
3 ทางเลือกเปิดเพลงในร้านอย่างถูกต้อง
| ทางเลือก | เหมาะกับ | ข้อดี | สิ่งที่ต้องระวัง |
|---|---|---|---|
| 1. ขออนุญาตจากองค์กรจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์โดยตรง | ร้านที่ต้องการเปิดเพลงฮิตหรือเพลงไทยกระแสหลัก | เปิดเพลงที่ลูกค้าคุ้นเคยได้ | อาจต้องติดต่อหลายองค์กร และควรตรวจว่าองค์กรนั้นถือสิทธิ์ในเพลงที่ร้านเปิดจริง |
| 2. ใช้บริการเพลงสำหรับธุรกิจ (เช่น USEA Background Music) | ร้านอาหาร คาเฟ่ โรงแรม และแบรนด์ที่มีหลายสาขา | เคลียร์สิทธิ์ในคลังเพลงไว้แล้ว ค่าใช้จ่ายรายปีชัดเจน ควบคุมทุกสาขาจากส่วนกลาง | ขอดูขอบเขตสิทธิ์ใช้งานเป็นลายลักษณ์อักษร และตรวจเงื่อนไขการต่ออายุ/ยกเลิก |
| 3. ใช้เพลงที่ร้านถือสิทธิ์เอง | แบรนด์ที่ต้องการเอกลักษณ์เสียงเฉพาะ | เป็นเจ้าของเพลงหรือได้สิทธิ์ชัดเจน สร้างเสียงประจำแบรนด์ได้ | ใบอนุญาตต้องระบุว่าครอบคลุมการเปิดในสถานที่เชิงพาณิชย์ ไม่ใช่แค่ใช้ในวิดีโอหรือโซเชียล |
เช็กลิสต์สำหรับเจ้าของแบรนด์และแฟรนไชส์ซอร์
ในระบบแฟรนไชส์ ถ้าแต่ละสาขาเลือกเพลงเอง ความเสี่ยงของสาขาเดียวอาจกระทบชื่อเสียงของทั้งแบรนด์ จากประสบการณ์วางระบบแฟรนไชส์ของ Gnosis Advisory เราแนะนำให้กำหนดเรื่องนี้ไว้ตั้งแต่วันแรก
- เขียนนโยบายเพลงไว้ในคู่มือปฏิบัติงาน (Operations Manual) ระบุแหล่งเพลงที่อนุญาต ระดับเสียง และช่วงเวลา
- กำหนดในสัญญาแฟรนไชส์ว่าใครรับผิดชอบค่าลิขสิทธิ์ แฟรนไชส์ซอร์จัดหาให้แล้วรวมในค่าธรรมเนียม หรือให้แฟรนไชส์ซีจ่ายเอง
- ควบคุมจากส่วนกลาง ใช้ระบบที่ตั้งเพลย์ลิสต์ให้ทุกสาขาได้ ช่วยให้ประสบการณ์ลูกค้าเหมือนกันทุกสาขา
- เก็บหลักฐานไว้ที่สาขา สำเนาใบอนุญาตหรือสัญญาบริการเพลง พร้อมแสดงเมื่อมีผู้มาตรวจ
- อบรมพนักงานหน้าร้าน เมื่อมีผู้แจ้งว่ามาตรวจลิขสิทธิ์ ให้ขอดูเอกสารแสดงตัวและหนังสือมอบอำนาจ และแจ้งผู้จัดการหรือฝ่ายกฎหมายก่อนตกลงจ่ายเงินใด ๆ
หากกำลังวางระบบหรือปรับคู่มือแฟรนไชส์ ดูบริการ ที่ปรึกษาสร้างระบบแฟรนไชส์ของ Gnosis Advisory
USEA Background Music คืออะไร ราคาเท่าไหร่
USEA Background Music เป็นบริการเพลงสำหรับธุรกิจจาก USEA Global (สิงคโปร์) ประกอบด้วยอุปกรณ์เล่นเพลง (Music Box) ที่ติดตั้งในร้านและควบคุมผ่านคลาวด์ กับสมาชิกรายปีที่ให้สิทธิ์ใช้เพลงในคลังกว่า 300,000 เพลง มากกว่า 70 แนวเพลง ตั้งเวลาเล่นตามช่วงเวลาหรือเทศกาลได้ บริหารหลายสาขาจากศูนย์กลางเดียว มีทีมสนับสนุนทั้งทางไกลและหน้างาน และมีบริการเสริมด้านเอกลักษณ์เสียงแบรนด์ (audio branding) เช่น เสียงพากย์หรือโลโก้เสียง (Sonic Logo)
| รายการ | ราคา (ดอลลาร์สหรัฐ) | ประมาณเป็นเงินบาท* |
|---|---|---|
| ปีแรก (อุปกรณ์ + สมาชิกรายปี) | 620 | ~20,460 บาท |
| ปีถัดไป (ต่ออายุสมาชิก) | 460 ต่อปี | ~15,180 บาท |
คำถามที่พบบ่อย
เปิดเพลงในร้านกาแฟหรือร้านอาหาร ต้องขอลิขสิทธิ์จากใคร
ต้องได้รับอนุญาตทั้งสิทธิ์งานดนตรีกรรม (ทำนอง เนื้อร้อง) และสิทธิ์สิ่งบันทึกเสียง ซึ่งอาจดูแลโดยองค์กรจัดเก็บคนละราย เช่น MCT และ Phonorights หรือใช้บริการเพลงสำหรับธุรกิจที่เคลียร์สิทธิ์ในคลังเพลงไว้แล้ว
ใช้ Spotify Premium เปิดในร้านได้ไหม
ไม่ควร บัญชี Spotify Personal รวมถึง Premium ใช้ได้เพื่อการส่วนตัวเท่านั้น การเปิดในร้านผิดเงื่อนไขของแพลตฟอร์ม และไม่ได้ให้สิทธิ์เผยแพร่เพลงต่อสาธารณชน
ร้านเล็กเปิดเพลงคลอเบา ๆ ไม่เก็บเงินลูกค้า ผิดไหม
ศาลฎีกาบางคดีวางแนวว่าการเปิดเพลงสร้างบรรยากาศโดยไม่เก็บค่าเพลงจากลูกค้าโดยตรง อาจไม่เข้าข่ายความผิดทางอาญา แต่ยังมีความเสี่ยงทางแพ่งและการถูกเรียกเจรจาค่าเสียหาย ขนาดร้านหรือความดังของเพลงไม่ได้ทำให้การเผยแพร่ต่อสาธารณชนหมดไป
ร้านแฟรนไชส์ ใครต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์เพลง
ขึ้นกับสัญญาแฟรนไชส์ โดยทั่วไปผู้ประกอบการสาขาเป็นผู้เปิดเพลง จึงต้องมีสิทธิ์ใช้งาน แฟรนไชส์ซอร์ที่ดีควรระบุเรื่องนี้ในสัญญาและคู่มือปฏิบัติงานให้ชัด และอาจจัดหาระบบเพลงส่วนกลางให้ทุกสาขา
USEA Background Music ราคาเท่าไหร่
ปีแรก 620 ดอลลาร์สหรัฐ รวมอุปกรณ์และสมาชิกรายปี ปีถัดไป 460 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี ต่อ 1 สาขา เรียกเก็บเป็นดอลลาร์สหรัฐ
สมัครหรือขอสาธิต USEA Background Music ได้อย่างไร
ติดต่อ Gnosis Advisory ตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการในประเทศไทย ทาง หน้าติดต่อเรา LINE @YGG2347G โทร 096-979-6451 หรืออีเมล contact@Gnosisadvisory.com เพื่อขอใบเสนอราคาและนัดชมการสาธิต
ปรึกษาเรื่องเพลงในร้านกับ Gnosis Advisory
ไม่ว่าจะมีร้านเดียวหรือกำลังขยายแฟรนไชส์ ทีม Gnosis Advisory ช่วยประเมินทางเลือก วางนโยบายเพลงในคู่มือแฟรนไชส์ และจัดหาระบบ USEA Background Music ให้ทุกสาขาได้ ติดต่อเราเพื่อขอใบเสนอราคาและนัดสาธิต →
หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจทางธุรกิจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณี ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาโดยตรง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง: Gnosis Advisory ตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการ USEA Background Music ในประเทศไทย เปิดตัวที่ Restech Expo 2026
